ترمومتر

ترمومتر دستگاهی است که دما رابراساس واحد اندازه گیری سیلسیوس، فارنهایت، کلوین وگرادیان اندازه

می کند. کلمه ترمومتر از دو کلمه کوچکتر ساخته شده است . Thermo کلمه ای یونانی به معنای گرما و meter نیزکلمه ای یونانی و به معنای اندازه گیری می باشد .

انواع ترمومترها در صنایع مختلف متفاوت است در اینجا ما به معرفی ترمومترهایی که در صنعت فولاد، ذوب و ریخته گری مورد استفاده قرار می گیرد می پردازیم .

دمای فلز مذاب باید در حد محدوده مشخص و مورد نیاز بخش متالورژی و کنترل کیفیت می باشد . دمای پایین باعث می شود تا ریخته گری دچار چالش ها و مسائل مختلف تکنیکی و ساختاری مذاب شود و دمای بیش از حد باعث مصرف انرژی اضافی واز بین رفتن خواص برخی از مواد و سوختن عناصر اصلی ومهم در آلیاژ می شود . از این رو دقت و اطمینان از اندازه گیری دمای فلز مذاب به طور مستقیم، کیفیت محصول نهایی را نیز تحت تاثیر قرار می دهد. برای کنترل اینکه آیا مذاب فلز به درجه حرارت مورد نظر رسیده است، تکنیک های مختلف استفاده می شود.

در میان روش های شناخته شده اندازه گیری دمای مذاب به دونوع روش مشخص می گردد، یک نوع غیرتماسی( روش لیزری یا روش پیرومتری( چشمی)) و نوع دیگرترمومترهای تماسی مورد تقسیم بندی

می شوند که دربین این ترمومترها ،ترمومترهای تماسی دارای دقت بالایی هستند که در زیرانواع این ترمومترها را مورد بررسی قرار می دهیم .

دراکتبر سال ۱۸۸۵، آقای هنری لو چاتیرر فرانسوی ترموکوپل پلاتین / رادیوم را در صنعت فولاد معرفی کرد سیم مثبت شامل ۹۰٪ پلاتین و ۱۰٪ رودیوم بود و سیم منفی شامل پلاتین خالص بود. این ترکیب هنوز در مقیاس بسیار بزرگ استفاده می شود. بعدها، ترکیبی از ترموکوپل های مختلف معرفی و ارائه شده است.

ترمومتر
ترمومتر

ترموکوپل های زیر معمولا برای اندازه گیری دمای مذاب در کارخانه های ذوب و ریخته گری و فولاد مورد استفاده قرار می گیرد:

پایه مثبت

پایه منفی

نوع ترموکوبل

محدوده دما سنجی

PtRh10%

Pt

S

۵۰- تا ۱۷۶۷ درجه سانتی گراد

PtRh13%

Pt

R

۵۰- تا ۱۷۶۷ درجه سانتی گراد

PtRh30%

PtRh6%

B

۰ تا ۱۸۲۰ درجه سانتی گراد

NiCr

NiAl

K

۶۰ تا ۱۳۷۲ درجه سانتی گراد

NiCrSi

NiSi

N

۰ تا ۱۳۰۰ درجه سانتی گراد

 

انتخاب هر یک ازاین ترموکوپل ها بستگی به دما و نوع مذاب بستگی دارد که نوع K برای مذاب غیر آهنی و ترموکوپل های R ، S و B برای مذاب های آهنی مورد استفاده قرار می گیرد که در شکل زیر نشان داده شده است .

ترمومتر

که به دلیل دمای بالای مواد مذاب برای استفاده از این ترموکوپل ها از غلاف های یک بار مصرف که در زیر نشان داده شده است استفاده می شود .

ترمومتر

نوع K (نیکل کروم – نیکل) با قابلیت اندازه گیری درجه حرارت از ۶۰ تا ۱۳۷۲ درجه سانتی گراد می باشد.

ترمومتر
X